Wet- en regelgeving

Als werkgever heb je te maken met een breed scala aan wetten en regels die je verplichtingen, rechten en verantwoordelijkheden bepalen. Deze wet- en regelgeving is bedoeld om werknemers te beschermen, een veilige en gezonde werkplek te waarborgen en een eerlijke en transparante arbeidsrelatie te garanderen.

Van arbeidstijden en verlofregelingen tot veiligheid, gelijke behandeling en privacy, het naleven van deze wetten is essentieel om juridische problemen, boetes en reputatieschade te voorkomen.

De EU Pay Transparency Directive moet volgens de Europese Commissie uiterlijk juni 2026 geïmplementeerd worden in Nederland. Deze richtlijn verplicht werkgevers om transparanter te zijn over salarissen en gelijke beloning te bevorderen. Nederland had om uitstel gevraagd, maar dit is afgewezen, waardoor implementatie op schema moet blijven.

EU‑richtlijn loontransparantie

De maximale onbelaste thuiswerkvergoeding stijgt naar €2,45 per dag, en de onbelaste kilometervergoeding blijft ongewijzigd op €0,23/km. Werkgevers moeten per dag kiezen: of thuiswerkvergoeding, of reiskostenvergoeding.

Thuiswerkvergoeding en reiskosten

Werkgevers zijn verplicht pensioenpremies af te dragen en werknemers te informeren over pensioenopbouw. Regelmatige communicatie over wijzigingen in pensioenregelingen is verplicht.

Tip: Controleer dat werknemers automatisch zijn aangemeld bij een pensioenfonds en dat de premies correct worden overgemaakt.

Nieuwe wet (VBAR) voor zzp’er beoordeling

Werkgevers mogen werknemers een belastingvrije vergoeding geven voor kosten die verband houden met thuiswerken, zoals elektriciteit, internet of een werkplekstoel. De wet bepaalt de maximale onbelaste bedragen en de voorwaarden, zodat vergoedingen niet als loon worden gezien en er geen belastingplicht ontstaat.

Onbelaste thuiswerkvergoeding

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) beschermt persoonsgegevens van werknemers. Werkgevers moeten gegevens alleen verzamelen en gebruiken voor legitieme doeleinden, veilig opslaan en transparant communiceren. Dit omvat loonadministratie, gezondheidsinformatie en prestatiegegevens.

Privacy en AVG

De WAB regelt flexibele arbeidsrelaties, ontslagprocedures, WW-premies en oproepcontracten. Het doel is een betere balans tussen flexibiliteit voor werkgevers en zekerheid voor werknemers. De wet bevat regels over ketenbepalingen, transitievergoedingen, oproepcontracten en aanpassing van sociale premies.

Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB)

Werkgevers moeten beoordelen of een zelfstandige juridisch als zzp’er kan werken of eigenlijk werknemer is. Criteria zijn gezag, loon, verplichtingen en arbeidsrelatie. Naleving voorkomt naheffingen, boetes en claims voor sociale premies of ontslagbescherming. Het doel is duidelijke arbeidsrelaties en bescherming van werknemersrechten.

Schijnzelfstandigheid (DBA/Wet DBA)
Nevenwerkzaamheden tenzij objectieve rechtvaardiging

De werkgever mag de werknemer in principe niet meer verbieden om nevenwerkzaamheden te verrichten. Dat mag wel als de werkgever in de arbeidsovereenkomst heeft opgenomen dat nevenwerkzaamheden niet zijn toegestaan als de werkgever een objectieve rechtvaardiging heeft om deze werkzaamheden te verbieden.

De nieuwe cao voor uitzendkrachten (2026–2028) schrijft voor dat arbeidsvoorwaarden bij inleners minimaal gelijkwaardig moeten zijn als bij vaste werknemers met vergelijkbare werkzaamheden. Dit versterkt de positie van flexwerkers en verplicht inleners tot aandacht voor arbeidsvoorwaarden.

Thuiswerkvergoeding en reiskosten

Er wordt gewerkt aan de VBAR‑wet (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden), die moet bepalen wanneer iemand als zzp’er of werknemer wordt gezien met een rechtsvermoeden bij lage tarieven. Dit is nog in behandeling maar belangrijk om te volgen.

Nieuwe wet (VBAR) voor zzp’er beoordeling

Opzegverboden beschermen werknemers die tijdelijk kwetsbaar zijn, zoals werknemers tijdens ziekte, zwangerschap, bevallings- of ouderschapsverlof, of bij deelname aan medezeggenschap via een ondernemingsraad. De wet schrijft voor dat werkgevers deze werknemers niet mogen ontslaan tijdens de beschermde periode.

Opzegverboden

Werkgevers zijn verplicht een betrouwbare registratie bij te houden van gewerkte uren, inclusief overuren, nachtwerk, pauzes en eventuele afwezigheden. Dit vormt de basis voor correcte loonberekening, naleving van de Arbeidstijdenwet en inspecties door de Inspectie SZW.

Urenregistratie

De Arbowet verplicht werkgevers om een veilige en gezonde werkomgeving te bieden. Dit omvat zowel fysieke veiligheid (zoals machines, valbeveiliging, gevaarlijke stoffen) als mentale gezondheid (zoals werkdruk, stress en psychosociale arbeidsbelasting). De wet legt vast dat werkgevers risico-inventarisaties moeten uitvoeren, maatregelen moeten implementeren en werknemers moeten instrueren en trainen.

Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)

BHV’ers moeten aanwezig zijn en getraind worden om te handelen bij brand, ongevallen of evacuaties. De wet schrijft voor dat bedrijven afhankelijk van omvang en risico voldoende BHV’ers beschikbaar moeten hebben. Dit omvat ook het opstellen van een noodplan en periodieke oefeningen.

Bedrijfshulpverlening (BHV)

De werkgever dient referentiedagen vast te leggen. Dit zijn de dagen en tijdstippen waarop de werknemer verplicht is te komen werken. Als de werkgever buiten deze dagen een oproep doet, is er geen verplichting om te werken. De werkgever moet bovendien minimaal 4 dagen van tevoren duidelijkheid geven over de dagen en tijdstippen waarop dient te worden gewerkt. Als de werkgever binnen de 4 dagen afzegt, bestaat er toch recht op loon.

Werkpatroon

De maximale duur van de proeftijd is wettelijk geregeld: doorgaans één maand bij tijdelijke contracten van minder dan twee jaar en maximaal twee maanden bij contracten voor onbepaalde tijd of langdurige tijdelijke contracten. Het doel van de proeftijd is om te beoordelen of de werknemer geschikt is voor de functie en omgekeerd.

Proeftijdregels

Iedere werknemer heeft recht op minimaal vier keer het aantal werkdagen per week aan wettelijke vakantiedagen. Bij een fulltime werkweek van vijf dagen is dat 20 dagen per jaar. Voor parttime werknemers geldt een evenredige berekening.

Vakantiedagen

De wet moedigt werkgevers aan interne procedures te hebben voor het oplossen van conflicten, klachten en arbeidsgeschillen. Dit omvat mediation, klachtencommissies of interne klachtenroutes. Het doel is snelle en effectieve geschiloplossing en het vermijden van langdurige juridische procedures.

Geschillenprocedures en mediation

De WAV regelt de inzet van buitenlandse werknemers in Nederland. Werkgevers moeten vergunningen, contracten en arbeidsvoorwaarden controleren om naleving van de wet te garanderen. Het doel is bescherming van buitenlandse werknemers tegen uitbuiting, illegale arbeid en sociale dumping. De wet schrijft ook voorwaarden voor loon, arbeidsomstandigheden en registratie voor buitenlandse werknemers.

Wet arbeid vreemdelingen (WAV)

De huidige wet biedt al bescherming voor werknemers met een oproepcontract. Van een oproepcontract is sprake als de werknemer alleen werkt wanneer hij opgeroepen wordt door zijn werkgever. Het loon van de werknemer is afhankelijk van het aantal uren waarvoor de werknemer wordt opgeroepen.

Oproepcontract

De Arbowet schrijft niet voor hoe werkgevers de vastgestelde normen moeten naleven. Bedrijven kunnen dit vastleggen in een arbocatalogus. De catalogus beschrijft technieken en manieren, goede praktijken, normen en praktische handleidingen voor veilig en gezond werken. Een arbocatalogus kan op branche- of bedrijfsniveau gemaakt worden.

Arbowet